21 oktober 2008, Rolph Pagano

Crisis: wie niet horen wil moet voelen

Er is een crisis en die is voorpaginanieuws. In alle kranten. Want dat is de bedoeling van een crisis: het is een schreeuw om aandacht. Wij weten er alles van, want bij Pagano en Schouten zien we dagelijks mensen en organisaties die in een crisis zitten. Die krijgen van ons dus aandacht, al zit hem daar niet de oplossing. De oplossing zit in de aandacht die ze zichzelf hadden moeten geven.

Kort gezegd ontstaat een crisis als we niet goed naar onszelf luisteren. Onze gedragspatronen, ooit in een andere tijd ontwikkeld in ons beste belang, voldoen niet meer. De tijd en de omstandigheden zijn veranderd, dus we moeten iets nieuws verzinnen, maar we hebben om de een of andere reden besloten de signalen hierover te negeren. Achteraf, ja achteraf weten we wel dat het eraan zat te komen. Het ging al niet meer zo lekker. Maar je denkt: ach, overal is er weleens wat, en zolang het goed gaat, gaat het goed. Totdat de crisis het werk opknapt dat je zelf laat liggen. Als het niet goedschiks kan, dan maar kwaadschiks. Wie niet horen wil moet maar voelen. Met name angst, paniek, verdriet en al die andere emoties die we nu juist probeerden te ontlopen door de signalen dat het fout ging te negeren.

Als mensen niet goed voor zichzelf zorgen, omdat ze bewust of onbewust blijven doen wat niet goed voor ze is, herstelt het evenwicht zich vanzelf door de louterende werking van een crisis. Het is altijd een signaal dat we iets hebben laten liggen wat we eigenlijk zelf hadden moeten opruimen, voordat Het Leven het voor ons gaat opruimen. En de meesten van ons laten het op een crisis aankomen. Nogal wat organisaties hebben er een handje van om bij de dag te leven en investeren pas in het welzijn van zichzelf en hun mensen als het echt niet anders kan. En niet te veel geld kost. Stresspreventie door coaching en training zijn daar luxe-artikelen: teamcoaching is leuk, maar alleen als de teamleden een dagje van kantoor weg kunnen, en een vervolgtraining is niet nodig. Dat laatste heeft te maken met de wil om iets snel, het liefst in één keer te leren. Zonder herhaling, zonder verdieping, zonder tijdsverloop. Nou, dat kan. Tijdens een crisis. Dan leer je inderdaad in één keer iets te veranderen. Daar is trouwens een woord voor, als mensen iets in een klap leren en voor de rest van hun leven onthouden: dat heet een trauma opdoen.

Het aardige van een bureau als het onze is dat beide soorten cliënten vroeg of laat naar ons toekomen. De mensen en organisaties die al in een vroeg stadium bereid zijn naar zichzelf te luisteren en in een voortdurend ontwikkelingsproces zitten om hun routines te blijven toetsen. En degenen die blind doorgaan totdat de crisis ze inhaalt. Ze zijn allemaal even welkom. Of je nu vroeg of laat komt.